.

.

zaterdag 30 juni 2018

Introductie

Het uitgangsmateriaal.
Hestel Tellus

Wij zijn Hestel Tellus; twee personen, doende met een project dat we 'compostboerderij' noemen, in de Alentejo-Portugal. Op dit blog vertellen we over onze ervaringen met de compostering van grassen en kruiden (die we van ons eigen land oogsten) en over onze groentetuin die we voorzien van deze compost, in de locale aarde (de steenstof) van de Alentejo.

Hestel Tellus is een privaat en onafhankelijk initiatief; een project dat zich puur en alleen bezig houdt met compostering en tuinbouw.

In het verleden hadden wij een composteringsbedrijf in Nederland, waar we grassen composteerden van Waterstaat en het Staatsbosbeheer. Na ons pensioen verhuisden we naar Portugal en continueerden onze composteringstechniek op een veel kleinere (persoonlijke) schaal, onder Portugese condities; aanvankelijk om een moestuin voor eigen gebruik op te zetten. Zo ondervonden we hoe onze grascompost de grond (de Portugese steenstof) letterlijk tot leven bracht.

Van hieruit ontwikkelden we een 'overlevingsmodel' (door het in praktijk te brengen), die een ieder (die het weet en wil) in staat stelt om een zelfstandig bestaan op te bouwen, in een omgeving... waar dan ook op deze globe... waar zich gras en steenstof bevinden. Dit, zonder de noodzaak om vee te houden; alhoewel dit niet wordt uitgesloten.

Ondanks dat ons model (onze methode) is ontwikkeld op basis van wetenschappelijke kennis (door ing. dr. H. Krantz, ca. 1935) baseren we desondanks alles wat we doen op persoonlijke en praktische ervaringen. Wat je ziet is wat je krijgt. Naast onze creativiteit baseren wij ons werk niet op een politieke, religieuze, of op welke spirituele leer dan ook. Dit laatste is voor ons niet relevant. Onze dagelijkse praktijk en omgeving inspireren ons voldoende.

Een verhoogd plantbed, met een mix van gezeefde grond (steenstof) en grascompost. Met een toplaag van gesnipperd riet als mulch. Met dit resultaat.

Index


Belangrijk om te lezen:

- Een praktisch overzicht... Het composteren van grassen. Hoe ik het doe.

- Het maken van een compost-starter... Waarom dompelen met ent-vloeistof?

- Getallen en wat er achter zit.
Hoe de methode (het model) zich ontwikkelde en waarom.

- Onze grond is vruchtbaar! 
Compost is geen meststof. Het is een voorwaarde voor bodemactiviteit.

- Oude kennis. Nieuwe inzichten. 
Over één van onze bronnen van kennis, Dr. Elaine Ingham.

- Steenstof. Sterrenstof. 
We moeten onze manier van denken over de vruchtbaarheid van onze bouwvoor veranderen.

- De Methode Krantz... geschiedenis en publicaties; de grondslag van de methode.

En meer... te vinden in de zijlijn van dit blog.


Klaarblijkelijk kan je meer doen met grasland dan alleen de dieren voederen. Maak grascompost en breng je tuin tot leven!

Mmmmmm....
*

Stella.


Mei 2018



zondag 17 juni 2018

Alle Planten Binden Stikstof uit de Lucht

Planten binden zelf stikstof uit de lucht en gebruiken dat voor hun ontwikkeling, ofwel groei. Sterker nog: Deze stikstofbinding door planten wordt belemmerd door de stikstof gift die wij zelf aan de bodem toedienen.

Fotocredits: 'Root nodules', wikimedia
Onze bron geraadpleegd

Uit 'Bodem-bacteriologie in dienst van land-en tuinbouw' (pag. 66-67)
door Dr. Ir. F.C. Gerretsen:
"Een van de merkwaardigste processen, die zich in de natuur afspelen, is wel de omzetting van de stikstof van de lucht tot eiwit, zooals die door verschillende microörganismen tot stand gebracht wordt. (...) het is tevens een van die wonderlijke voorzieningen in de natuur, waardoor het organisch leven zich op aarde heeft kunnen ontwikkelen, ook zonder dat de mensch de kennis bezat betreffende stikstofvoorziening van de plant en eenig inzicht in de bemesting verkregen had.
De stikstof van de lucht wordt in hoofdzaak door een drietal groepen van microörganismen gebonden: 1º) aerobe, door de zgn. Azotobacters; 2º) anaerobe door de Clostridiën, uit de groep der boterzuurbacteriën; 3º) door de bacteriën uit de wortelknolletjes de leguminosen."

Stikstof en koolstof zijn grote vrienden

Inmiddels hebben wij begrepen, dat de koolstofbron in onze compost een grote (misschien wel cruciale) rol speelt bij de omzetting van stoffen voor de plant (zowel uit de lucht als uit de aarde). Ook hebben we ontdekt dat een extra bemesting met bijvoorbeeld dierlijke mest, niet noodzakelijk is. Daarom is de volgende opmerking van Gerretsen over de rol die Azotobacters spelen bij de omzetting van stikstof uit de lucht zo opmerkelijk:
"De Azobacters komen in de meest vruchtbare cultuurgronden voor (...). Voor hun groei is een gemakkelijk aantastbare koolstofbron een eerste vereischte, wanneer echter tevens stikstofverbindingen in overmaat aanwezig zijn, dan wordt hierdoor niet alleen het stikstofbindend vermogen der Azotobacters sterk verminderd, maar tevens kunnen allerlei andere bacteriën de Azotobacter overgroeien."

Commentaar op een oud conflict

En nu bedient Foodlog ons met een verduidelijkend commentaar door zelfstandig onderzoeker Anton Nigten:
Omdat hij verbolgen was over een artikel over 'ouderwetse planten' die volgens de Wageningse Universiteit beter in staat zouden zijn om zelf 'kunstmest' te maken, klom zelfstandig onderzoeker Anton Nigten in de pen. In onderstaande bijdrage plaatst hij de stikstofbinding in wetenschappelijk-historisch perspectief. Volgens hem leidt het tot een heel andere blik op de manier waarop planten bemest moeten worden. Ook nieuwerwetse planten kunnen volgens Nigten dan zelf 'kunstmest' in de vorm van stikstof uit de lucht halen.

Onderzoeker Anton Nichten:
"De uitdaging is om de randvoorwaarden te creëren waaronder zowel leguminosen als niet-leguminosen weer optimaal in staat gesteld worden om luchtstikstof te binden. Daarmee valt een wereld te winnen.
(...)
Het onderzoek van Schanderl, Stoklasa en vele anderen van nog geen 70 tot 125 jaar terug laat zien dat het niet om oude plantensoorten gaat, en dat moderne plantensoorten hun vermogen om luchtstikstof te binden waarschijnlijk helemaal niet zijn kwijtgeraakt, maar hooguit geïnactiveerd hebben, omdat ze voortdurend enorme hoeveelheden anorganische stikstof krijgen toegediend. Bovendien zijn daardoor hun microbiële symbionten werkloos geraakt."

Onze conclusie? Ja, daar gaat'ie weer...
Composteer je mest, composteer je grassen... met de prachtige koolstofbron die je wordt geboden. En profiteer van de al eeuwen oude functie van planten om met behulp van die koolstofbron, stikstof uit de lucht om te zetten in plantenvoedsel.

En lees vooral het wetenschappelijke commentaar van Anton Nichten.

*

Stella.



zaterdag 16 juni 2018

Ondergronds telen in strijd tegen klimaatverandering

Fotocredits: 'Salar de Uyuni, Bolivia', Max Pixel

BBC News:  

Boliviaanse boeren telen ondergronds in de strijd tegen klimaatverandering 


15 jun 2018, 20:17 Redactie Foodlog




De BBC serie Taking the Temperature behandelt deze week de effecten van klimaatverandering in de hooglanden van Bolivia. Hier woont bijna 60% van de Boliviaanse boeren. Door klimaatverandering lijden ze onder droogte, stortbuien en extreme temperaturen. Gabriel, een van de Boliviaanse boeren, bouwde daarom 2,5 jaar geleden een walipini, wat in de lokale Aymara-taal 'warme plek' betekent. Een walipini is een 1 meter diep in de grond ingegraven stenen gebouw met een lichtdoorlatend dak, dat de koelte en de luchtvochtigheid vasthoudt en tegelijkertijd beschermt tegen hagel en stortregens. Het constante microklimaat zorgt ervoor dat de er in geteelde planten minder water nodig hebben en kunnen groeien ongeacht het seizoen.

Meer info:
BBC News: Farming underground in a fight against climate change

Foodlog 15-06-2018




*

Stella.



zaterdag 7 april 2018

"Duurzaam Eten"

Van Foodlog: door Dick Veerman dd. 21 Juli 2017


"Duurzaam eten, betekent ook een beetje van een dier eten. De eerste rekensommetjes van Wageningse onderzoekers komen langzaam los: een dier is een volautomatisch fabriekje dat minder CO2 kost voor de productie van voedsel, leer en nog veel meer dan we denken.

Anno 2017 voelen hoogopgeleide stedelingen zich schuldig als ze niet flink minderen in zuivel, vlees en eieren. In plaats daarvan eten ze uit planten gewonnen eiwitten en vetten die door machines zijn omgevormd tot nagemaakt ‘dierlijk’ eten. Hun schuldgevoel is terecht, maar het leidt af van de echte uitdaging.


Wie mais en soja over grote afstanden transporteert en vervolgens, ergens ver van de akker, voert aan een koe, kip of varken, is een sufferd. Een kilo voer levert hooguit 450 gram vlees op. Dat lukt alleen de plofkip, het meest efficiënte dier als het gaat om de conversie van voer tot vlees. Maar de poep van die kip zou weer gebruikt moeten worden op de akker in Zuid- of Noord-Amerika waar het als gewas vandaan kwam. We willen daar tenslotte weer nieuw graan vandaan kunnen halen.

Verstoken

Toch stoken we de mest op in afvalverbrandingsinstallaties die het als groene stroom uit ons stopcontact laten komen. Dat spaart de kosten van retourtransport en energie hebben we toch nodig. Niettemin is het doodzonde, want zo verstoken we essentiële nutriënten die we voor heel lange tijd niet meer in de plant-dier-mens cyclus kunnen gebruiken. Het is ook jammer omdat dan meer kunstmest nodig is. Dat kost een sloot fossiele energie om de benodigde stikstof uit de lucht te halen. Daar wordt dan fosfaat en kalium uit mijnen aan toegevoegd om het geheel op de akkers uit die verre landen te strooien. Die akkers krijgen op den duur ook nog eens een gebrek aan organische stof omdat alle nutriënten overzees blijven. Moeten we dus mest gaan verwerken tot gedroogde her-transporteerbare vruchtbaarheid? Er zijn nog geen goede sommen van, maar reken maar dat het klauwen energie kost.

Als grondstoffen door dieren worden gegeten, laten dieren tenminste nog poep, leer, bloed en meer achter. Dat zijn allemaal nuttige grondstoffen. Bij een machine die vleesvervangers maakt, gaat die energie domweg verloren 

Als grondstoffen van ver komen, kampen vleesvervangers met hetzelfde euvel. We poepen en pissen ze hier weer uit, waardoor de mest niet terugkomt op verre akkers. Als grondstoffen door dieren worden gegeten, laten dieren tenminste nog poep, leer, bloed en meer achter. Dat zijn allemaal nuttige grondstoffen. Bij een machine die vleesvervangers maakt, gaat die energie domweg verloren zoals de stroom waarmee je ijsklontjes maakt en weer laat smelten in een glas water. Die verdwijnende energie zit overigens niet alleen in het verwerkingsproces, maar ook in de kunstmest en het irrigatiewater van de eiwit- en vetrijke gewassen die gebruikt worden voor vleesvervangers. Die gewassen hebben meer nodig dan producten die nauwelijks verzadigen, zoals sla, komkommers en tomaten. Daarom kost menig vleesvervanger nog altijd minstens zoveel energie als een plofkip.

Fossielarme eiwitten

De les? Een dier maakt ‘volautomatisch’ melk en eieren en laat mest en een eetbaar karkas achter. Als je de in­ en output zoveel mogelijk in een zo nabij mogelijke cyclus regelt, scheelt dat energie en nutriënten die nu in een zwart gat verdwijnen. De uitdaging is niet om plantaardig te eten, maar om te eten zonder fossiel. Zoiets lukt alleen lokaal, met een beetje dier (en mens) voor de mest en nog wat slimme technologie voor de rest. Alleen zo krijg je die belangrijke fossielarme eiwitten en vetten."

Deze column is de neerslag van een lezing die Dick Veerman in juni hield over het belang van het begrip exergie voor leden van de Nederlandse Zuivelorganisatie (NZO) in Den Haag. In een licht aangepaste versie verscheen deze tekst in Zuivel & Gezondheid.

Lees de reacties op Foodlog.


De tekst van het artikel van Dick Veerman integraal overgenomen van Foodlog.

*

Mmmm... Gefermenteerde bonen op ons (bijna) dagelijks menu. Dat is onze oplossing. Met af en toe kippensoep op feestdagen en een stukje 'Porco Preto' uit de regio.

*

Stella.



dinsdag 3 april 2018

"De wereldgemeenschap woont Afrika uit"

Uit Foodlog 1 apr 2018, 10:34

Door Max J. A. von Kreyfelt

Niek Koning aan het woord in Café Weltschmerz

De Afrikaanse bevolking groeit ongeveer 3% per jaar; dat veroorzaakt een verdubbeling van het aantal mensen per periode van 25 jaar. De geschiedenis in Azië laat zien hoe zo'n groeiproces verloopt. Eerst groeit de bevolking, daarna vlakt die af. Die afvlakking treedt op als voldoende welvaart door de productie van voedsel is opgebouwd en het ontstaan van andere industriële bedrijvigheid waarin mensen werk en een inkomen vinden. Demografen van de Verenigde Naties meenden dat Afrika een vergelijkbaar afvlakkingsproces zou laten zien. Maar dat blijkt niet het geval.

Volgens Niek Koning is dat een gevolg van een arme economie die bovendien geremd wordt in zijn ontwikkeling. Armoede maakt dat mensen veel kinderen willen. Die laten ze geboren worden als sociale verzekering, in de hoop dat er 1 of 2 tussen zitten die volwassen en succesvol zullen worden en voor hen zullen kunnen zorgen als ze oud zijn. In een rijke economie krijgen mensen juist minder kinderen om het kroost de juiste aandacht en zorg te kunnen geven voor goede opleidingen. Daar is eerst een gestructureerde ontwikkeling van de landbouw voor nodig. Anders dan in Azië, kwam dat proces in Afrika niet tot stand, zodat de prognoses moesten worden bijgesteld.

Fotocredits: Niek Koning, Café Weltschmerz
Koning wijst pijnlijk op de verantwoordelijkheden van de rijke wereld en zowel linkse als rechtse academische gedachten uit Noord- en Zuid-Amerika. Een giftige mix van rechts economisch en links rechtvaardigheidsdenken jaagt 2 miljard mensen de wereld in die er niet hoeven te komen, maar die bij ongewijzigd beleid geboren zullen worden.

Waar hebben we het over? Onder meer over Economic Partnership Agreements (EPA's) van de EU met Afrikaanse landen en de valse strijd tussen het kapitalistische denken van de Amerikaanse 'Chicago'-econoom Milton Friedman en voormalig United Nations official Olivier de Schutter die een Zuid-Amerikaanse aanpak van 'kleine luyden' op Afrika denkt te kunnen toepassen.

Kijk het interview met Niek Koning bij Café Weltschmerz

*

Stella.