.

.

zondag 6 augustus 2017

Een Oude Discussie...

Discussie op de facebook-pagina van de Nederlandse Klimaatbeweging ,
Juli-augustus 2017.  Naar aanleiding van ons opiniestukje 'Steenstof Sterrenstof'
Het is net of we decennia in de tijd terug gaan... net of we nooit iets hebben bijgeleerd...

31 juli om 10:20 Tom van den Hove Ik zie alleen maar opinie van een fervent hobbyist. Ontkennen dat kunstmest voordelen met zich mee heeft gebracht is onterecht. Dat het ook problemen heeft veroorzaakt betekent niet dat het per definitie slecht is. Daarnaast schiet de auteur ook nog lekker even door over genetische modificatie. Zonder enige aanleiding wordt hier weer de vergelijking met kanker getrokken terwijl het juist duurzamer en veiliger voedsel betekent. 

Men komt er ook steeds meer achter dat de beste grond ontstaat als je de grond met rust laat. Oftewel niet of zo min mogelijk ploegen. Dat kan steeds meer door o.a. genetische modificatie. Maar dit proces lijkt juist weer te rusten op het verstoren van de bodem (tenzij ik het verkeerd begrijp, het blog legt ook erg weinig uit). Al met al weer een artikel dat in ieder geval een paar keer de plank mis slaat en daarnaast ook nog niet in deze groep thuishoort.

EDIT: Ik zie net dat je ook de auteur van het artikel bent. Mijn excuses, dan komt het misschien wat bot over als ik op deze manier over de auteur praat. Maar je afkeer voor genetische modificatie is onterecht. Het betekent momenteel al minder schade aan het milieu, meer opbrengst per hectare en veilig voedsel. Er is geen panacee voor de huidige problemen dus we moeten overal waar we kunnen wat voordeel halen. Genetische modificatie heeft daar nog erg veel potentieel voor als we het maar accepteren.


2 augustus om 22:27  Hestel Tellus Voorlopig accepteer ik het niet  Vierduizend jaar Chinese landbouw (tot 1910) heeft bewezen dat genetische modificatie niet hoeft. Ken je boek? Lees dit ook eens... https://eburon.nl/pro.../vierduizend_jaar_kringlooplandbouw/ Tegen alles is iets in te brengen. Maar studeren en proberen te begrijpen in welke context de dingen gebeuren is altijd goed  Aan genetische modificatie kleven, wat mij betreft, te veel commerciële belangen. Verder zijn de berichten van microbioloog Elaine Ingham interessant.

3 augustus om 10:51 Tom van den Hove Dat mag, maar dan is je keuze gebaseerd op emotie, niet op feiten. Genetische modificatie hoeft ook niet, maar het helpt wel. Het is een uitbreiding van de mogelijkheden voor een boer. Beperkingen opleggen voor boeren werkt in dit geval niet positief. Vooral als we zien welke voordelen de gewassen voor het milieu kunnen betekenen. Ik vraag me dan wel een beetje af of een dergelijk opinieverhaal in een klimaatgroep thuishoort. 

Commerciële belangen zijn overal waar handel is. En dus ook inherent aan de landbouw. Het interessante is dat juist gentech gewassen boeren stimuleren om no-till toe te passen. Dat komt overeen met de beschrijving van het boek dat je post. Men snapt namelijk steeds beter hoe belangrijk de bodem is en hoe schadelijk ploegen eigenlijk is.


3 augustus om 21:45 Hestel Tellus tja, je hebt de boel wel erg flink door elkaar gehaald. Het lijkt op ploeteren door de werkelijkheid. En het lijkt heel sterk op een salon mening... een mening over boeren. Ben jij boer?

4 augustus om 10:20 Tom van den Hove Op welke manier heb ik de boel door elkaar gehaald? 
Nee, ik ben geen boer, maar ik ben wel een bioloog die de afgelopen twee jaar bezig geweest met genetische modificatie en overlappende onderwerpen. Ik heb boeren en onderzoekers gesproken, ik heb rapporten en wetenschappelijke literatuur gelezen en daar artikelen over geschreven en presentaties over gegeven. Ik sta nog steeds open voor ander bewijs maar je verhaal levert op dit moment nog geen bewijs voor je standpunt. Daarnaast probeer je door middel van je blog mensen in deze groep te beïnvloeden. Daar is niks mis mee, maar dan kijk ik natuurlijk extra kritisch naar je beweringen.

4 augustus om 22:48 Hestel Tellus Okay elke mening die je uit is een beïnvloeding. Jij studeert en wij studeren ook, dit aan de hand van onze praktijk. Wat wij steeds tegenkomen, is dat het voor landbouw beschikbare areaal niet goed wordt verdeeld, Daarbij worden veel gronden gebruikt voor zaken als palmolie, koffie, veevoeder... etc. Genetische modificatie lost het oneigenlijk grond gebruik niet op. Waarmee is het milieu (en het klimaat in haar verlengde) nu eigenlijk wel gebaat... ?? Je kunt het probleem niet alleen overlaten aan de boeren. Zij zijn afhankelijk van een markt. Genetische modificatie is ook een markt. Zo verstrengelen markten zich, zonder dat we daar nog oplossings gericht op in kunnen spelen. Mensen moeten weer leren om naar de grond te kijken, weer leren om zelf in de grond voedsel te verbouwen. Kennis opbouwen. Elk product is de concurrentie van een ander product. Voorbeeld: Wanneer we allemaal koffie gaan verbouwen... dan ontstaat er ergens anders een voedsel tekort. Wij zelf vertellen over de dingen die wij ervaren op ons stukje grond in de Alentejo... niets meer en niets minder. Wij ervaren de omstandigheden en daar vertellen we over. Omdat het ons verbaast. Wij zijn andere omstandigheden gewend geweest in Nederland. En vanuit die optiek kijken wij naar de Alentejo, en ook naar de algemene nieuwsgaring, waar vandaan dan ook. 

Gisteren om 11:22 Tom van den Hove Ik ben het helemaal met je eens dat het landbouwareaal verkeerd verdeeld wordt. Ik ben zelf vegetariër vanwege het milieu dus ik zou graag zien dat we minder veevoer produceren en meer voedsel dat direct op ons bord terecht komt.
Maar dat heeft niks met genetische modificatie te maken. GGO's kunnen het milieu op andere manieren helpen. Als we de technologie de rug toe blijven keren dan kiezen we bewust voor hogere uitspoeling, ecotoxiciteit en lagere biodiversiteit en opbrengst. Dat gaat er bij mij niet in.

Daarnaast zijn er ook GGO's die niks met de markt te maken hebben. Golden Rice is een humanitair initiatief om vitamine A tekort te bestrijden. Voor de mensen die het écht nodig hebben kost het geen cent meer dan de rijst die ze normaal verbouwen. Hetzelfde wordt nu geprobeerd met bananen in Afrika. Maar die oplossingen worden gedwarsboomd omdat mensen bang zijn voor genetische modificatie. De angst zelf is het grootste probleem. 

Hebben jullie op je stukje grond dan ook GGO's verbouwd? Anders zou ik terughoudend zijn met beweringen die tegen de wetenschappelijke consensus ingaan. De markt kan namelijk prima balans aanbrengen zolang de instapdrempel niet te hoog ligt. Met GGO's is dat momenteel nog wel het geval door de omslachtige en onzekere wetgeving. Het EASAC (European Academies Science Advisary Council) heeft ook al aangegeven dat de huidige wetgeving de monopolie positie van de multinationals juist stimuleert.


23 uur Hestel Tellus Okay, als volgt: Toen wij (rond 1990 in Ned.) een composteer bedrijf hadden, 
hebben we Monsanto leren kennen, in de persoon van een consultant. Deze kon ons met openlijke trots vertellen over de synergie die Monsanto wilde 
bereiken tussen het plantma
teriaal en een toegepast bestrijdingsmiddel, 
waarmee een marktaandeel voor dat middel zou worden gecreëerd. Een combinatie die de patenten veilig kon stellen. Rond 1990 was Monsanto nog niet zo groot als nu. Aanvankelijk stonden we helemaal niet zo negatief tegenover genetische modificatie. Onze houding was neutraal, nieuwsgierig en onderzoekend. Zoals die meestal is. Nu, inmiddels hebben we begrepen dat deze vorm van spelen met genetisch materiaal ronduit levensbedreigend is. Juist door de onverholen trots van deze consultant en zijn zelfverzekerdheid, overtuigde hij ons van het tegendeel, van dat wat hij ons wilde duidelijk maken. Genetische manipulatie zou de wereld beter gaan maken. Wij begrepen dat dit (in deze vorm) alleen Monsanto beter zou maken. Mede omdat deze vorm van 'tegen de natuur aankijken' in het verlengde ligt van een marktdenken, dat slechts gericht is op financiële macht om van daaruit een monopolie te creëren. Op de 'vrije markt' regeert de maximale winst. Als er al iets sociaals uit voortvloeit, dan is dat een bijproduct. Dit is een markt, die onze aarde niet nodig heeft. Dus laten we het niet nog erger maken, dan het al is.

23 uur Hestel Tellus Tom van den Hove, "Als we de technologie de rug toe blijven keren dan kiezen we bewust voor hogere uitspoeling, ecotoxiciteit en lagere biodiversiteit en opbrengst. Dat gaat er bij mij niet in." ?????? Dit is gewoon niet waar. Het is een keuze. Buitendien zullen wij niet zeggen de technologie uit te sluiten. Wij vinden de keuze voor die specifieke gen-techniek verkeerd. Wij kiezen wel voor veredeling, zoals die al eeuwen achtereen plaats vond en vindt. Wij kiezen voor de opbouw van kennis van de microbiologie van de bodem. Er is inmiddels zo ontzettend veel kennis verloren gegaan.... die weer teruggehaald moet worden. We kunnen niet eindeloos blijven afdwalen naar de kunstmest technieken. Deze zorgen voor uitspoeling etc. Niet de kennis van de microbiologie. Luister eens naar Elaine Ingham: http://compostboerderij.blogspot.pt/.../oude-kennis... .... Wij weten niet of wij GMO planten hebben. Het is niet te achterhalen, wat wij op de plaatselijke markt kopen, of het zaad dat in de winkel ligt. Dat is nu juist het probleem. Je hebt helemaal geen keuze meer. Zo maar uit het niets vandaan kan er iets giftigs op je bord liggen Voorbeeld: Wij eten vrij veel rijst. We weten niet of de rijst van een natte of droge cultuur afkomstig is. De rijst in de natte cultuur neemt veel meer arsenicum op dan de droge. De zogenaamde moderne technieken met kunstmest en bestrijdingsmiddelen hebben voor meer arsenicum gezorgd.... GMO gaat hier niets in veranderen. Interessant te lezen is: https://www.foodlog.nl/.../evolutionaire-geneeskunde.../ Waarin onder meer: "Reductionistisch denken bevordert de gedachte dat we via de wetenschap alles kunnen (en zullen) oplossen en de natuur naar onze eigen hand kunnen zetten. Aangemoedigd door technologische hoogstandjes denken we dat we de Biologie van het leven kunnen beheersen. We verbeteren ons erfelijk materiaal en gaan naar andere planeten om daar te wonen." Jammer dat een bioloog GMO's serieus in overweging neemt  Het is zo ontzettend achterhaald. Jammer. Je denkt analytisch, weet je dat? Je geeft alles een plaats... dit haart bij dat en niet bij dit... dat soort denken. Probeer eens holistisch te denken. Ik weet ook niet hoe je dat moet doen, maar probeer het.  Wij zijn trouwens ook vegetariër  uit noodzaak ...

 11 uur Hestel Tellus Tom van den Hove, We hebben het over GMO's gehad... Maar we hebben het niet gehad over de microbiologie van de bodem. Want daar gaat ons opiniestukje over... : 
"Wij moeten onze manier van denken over het vruchtbaar zijn van onze bouwvoor veranderen. We zijn volgestopt met het idee, dat de grond alleen vruchtbaar kan zijn, wanneer we er voldoende meststoffen aan toevoegen. Maar dit is een gevaarlijk sprookje. Inmiddels is wel gebleken dat we onze gronden aan het verzilten zijn.

Het is een langzaam maar verwoestend proces geweest, waarbij we de activiteit van de bodem hebben stilgelegd, door maar steeds weer nieuwe meststoffen toe te voegen. Dit omdat we er van uit gaan dat dit dé manier is om gewassen tot een goede productie te brengen.

Echter, het is de biologische activiteit in de bodem, die dit werk moet doen. Dit is waar plantenvoeding ontstaat, op maat en in de juiste condities. Een activiteit, die we alleen kunnen hervinden door middel van het weer levend maken van de bodem met actieve microben in gecomposteerde organische stof. Dit is de enige activiteit die alle in de grond aanwezige mineralen zal omzetten in plantenvoeding. En er bevinden zich meer mineralen in de grond, dan men er op het eerste gezicht denkt te kunnen vinden...." En zo verder : 
http://compostboerderij.blogspot.pt/2016/01/steenstof-sterrenstof.html

9 uur Tom van den Hove Dat is ook omdat je mening over genetische modificatie de plank volledig misslaat. Daarom wilde ik die mening corrigeren. Zoals je ziet kost dat vaak al zo'n lap tekst dat ik niet ook nog kan uitbreiden over dingen waar ik het niet over oneens ben. Nogmaals, dit heb ik ook in mijn eerste reactie aangegeven.

Zojuist Hestel Tellus Ik hoop dat je gelijk hebt. Dat GMO's niet zo gevaarlijk zijn voor de biodiversiteit. Maar ik heb er een hard hoofd in. Het is een ontwikkeling die toch wel doorzet. Ondanks de welgemeende bedenkingen. De materie is op zich al zo onbetamelijk boeiend, dat het daarom al zal doorzetten. Mensen zoals jij raken er mateloos door geboeid. Maar om er dan vervolgens een maatschappelijke relevantie aan vast te knopen is een tweede. Dat is een keuze. 



Toevoegen van extra compost aan de grond.
*

Voor een ieder die het aangaat. En in feite gaat het ons allemaal aan... Lees zeker dit artikel in Foodlog, 4 aug 2017, 9:49 Door: Frits Muskiet Emeritus hoogleraar Pathofysiologie en Klin. Chem. Analyse (RUG):
De keerzijde van ‘geneeskunde’ krijgt eindelijk wetenschappelijke aandacht

*

Hier een uitleg (WikiPedia) over de rijst met extra vitamine A, die Tom noemt in zijn betoog:
Gouden Rijst ... Men is aan het sleutelen geraakt aan de gevolgen, zonder de oorzaak te zien. In dit geval: De gevolgen van de verarming aan nutriënten vindt zijn oorzaak in de teeltwijze met vlugge en eenzijdige kunstmeststoffen. Dus aan de teeltwijze moeten we iets doen. Dan lossen de gevolgen zich ook op. Gaan we louter en alleen met de gevolgen aan de slag, zonder iets daadwerkelijk te veranderen aan de teeltwijze, dan lossen we niets op. Dus er is maar één manier, en dat is biologisch tuinieren. Dus oude kennis terug halen. Leren van het bodemleven. 'Van de grond af opbouwen'.  

*

Stella.



maandag 26 juni 2017

Een Tuin in de Alentejo - Deel 3

Mei en juni 2017:

Droog! Heet!

Dreigen.... ja ja, maar niet doen!
De maanden april, mei en juni zijn (tot op vandaag) uitzonderlijk droog geweest. De gebruikelijke uitbundige bloei van bloemen in april duurde maar een enkele week. Het gras verdort al snel en de schapen zoeken al weer naar voedsel. Beneden bij de rivier is Hendrik inmiddels begonnen met het maaien en verzamelen van het hooi voor zijn composteerderij.

Het eerste hooi is alweer gemaaid.
De eerste hooipakjes liggen al weer boven.
De aardappelen, beneden in het dal (Een tuin in de Alentjo - Deel 1) staan te verdorren. Het is hoog tijd voor een schaduwdoek.




In mei schreef ik over de mieren in onze moestuin. En ja, ze vormen nog steeds een plaag. Vooral de combinatie mieren en luizen levert een boel teleurstellingen op. Want als deze twee-eenheid niet in de buurt is groeit alles in de tuin naar hartenlust. Ik heb in mijn leven nog nooit zulke grote stevige en compacte kroppen sla geteeld, zoals in de afgelopen winter en deze laatste maanden. Het is een mirakel.


Geleerd van het vorige jaar.

We gaan er eigenlijk al wel van uit, dat we de komende zomermaanden niet veel succes in de tuin zullen hebben. Als het weer zo blijft aanhouden, met temperaturen van 40-45ºC in de brandende zon, dan zal er veel schaduwdoek en water nodig zijn om de boel op gang te houden. De vorige zomer heeft ons geleerd, dat we in juni niet meer moeten zaaien, of kleine plantjes planten. Alles wat we nu oogsten, vriezen we zo veel mogelijk in. We zullen er aan moeten wennen, dat de zomer een tijd is om af te wachten...

Ik bedacht dat ik de koolplantjes, die we in de eerste week van juni hebben geplant, kan afdekken met een bloempot. Dat beetje schaduw is voldoende om ze in de hitte overeind te houden. Ook hebben we snippers van riet of hout gestrooid, om de bovenlaag van de grond bedekt te houden, waardoor het vochtig blijft. Dat helpt.

De tuin heeft in de avond schaduw van de boom.
bloempotten op de koolplantjes.
Ook hopen we dat de plant-uien goed aanslaan, en niet zoals het vorige jaar zullen wegkwijnen. De uien, die we in februari hebben geplant zijn inmiddels klaar en droog. We weten nooit welke soort we zaaien of planten... Niemand kan het ons uitleggen. Dus we weten ook niet of we deze lang kunnen bewaren.


Ook hier in de tuin hebben de aardappelen last van de hitte. De eerste die zijn blaadjes boven de grond stak moest er aan geloven. Het prille blad verbrandde direct.



Onder het schaduwdoek gaat het beter...

Een week later...
De meloenen in de tonnetjes slaan goed aan. Ze staan in de volle zon, dan worden ze lekker zoet. Met twee maal water per dag houden ze het goed uit. Het blad blijft fris groen en hangt niet slap.



Dit jaar heb ik de tomatenplanten vroeg geplant en goed gesnoeid. Dieven noemen we dat in Nederland. En we kijken met bewondering toe hoe de meeste zich ontwikkelen. 



Deze zijn van het soort dat men Chucha noemt. Ze zijn meestal langwerpig, rond of spits, stevig en vlezig. Deze planten (in de kas, zelf gekweekt van zaad) geven zich volledig weg in zeker 4 trossen tomaten. Bij 6 trossen wordt de top er uitgeknipt, omdat we er vanuit gaan, dat de planten de zomer niet zullen overleven. In de kas is dat anders...

Deze tomaten zijn ook Chucha, maar dan van een andere soort, gekocht op de markt als planten.
In de kas is alles altijd anders. Daar is het voorlopig nog goed toeven... Voorlopig, want voorlopig hebben we nog geen last van luizen en mieren gehad... voorlopig.


*

Ik heb dit allemaal nog niet opgeschreven... of het begint te regenen. Vandaag is het 24ºC. Een feest voor de planten! De wereld zit vol verrassingen. En er komen vast en zeker nog meer.

´s Morgens vroeg om 6 uur...


Juli 2017:

De wondere werking van mulch.

Ik ben er nog niet helemaal uit... maar toch kan ik mijn mond er niet over houden. Mulch... waar gebruik je het voor?

In het verleden, toen we nog in Nederland woonden gebruikten we (ook) mulch op de tuin. Want elk boekje over biologische landbouw repte er over... dus dat probeerden wij ook. We gebruikten grasmaaisel, wat peppelbladeren en het afval van de tuin. Liefst een dikke laag. Het resultaat was alarmerend. Het grasmaaisel ontkiemde, in de vele Nederlandse regens, tot een dikke laag onkruid en het blad verwerd tot een plakkende koek. We deden ongetwijfeld iets fout, maar het ei van Columbus hebben we in Nederland nooit meer kunnen vinden. Sedertdien teelden we onze groenten gewoon in de 'kale grond', op keurige rijen en met een goed uitgedokterde teeltopeenvolging.

Hier in Portugal is de situatie helemaal anders. En of we nu het ei van Columbus wel hebben gevonden laat ik in het midden, want het één is echt niet met het andere te vergelijken...

Om te beginnen maken we een totaal andere mulch, van riet en olijftakken. Eentje die niet de neiging heeft om te kiemen. Vooralsnog hakte Hendrik het riet en de takken met een kapmes. Zoiets is natuurlijk arbeidsintensief, maar een man met pensioen en een wil tot handelen heeft daar geen last van. Totdat het hem ging vervelen. En nu we een versnipperaar hebben aangeschaft is het hek natuurlijk van de dam.
(lees ook: 'Snoeien en Snipperen')

Het begon met de sla.

In het najaar van 2016 zetten we een eerste proef op met de teelt van sla in de volle grond. Daarvoor teelden we onze sla alleen in potten. Rondom de planten legden we rietstrooisel, om de planten schoon te houden.
(lees ook: 'Een tuin in de Alentejo - Deel 2', onder het kopje 'Sla'.

Omdat de slateelt in potten in de zomer van 2016 mislukte, wilden we deze zomer proberen om sla in de volle grond te telen. Nu ook weer met rietstrooisel rond te planten om deze schoon te houden. En... zo ontdekten we dat het riet meer functies heeft dan het schoon houden van de planten alleen. Het houdt ook de grond eronder vochtig. Dus experimenteerden we met nog meer riet, totdat we de hele tuin met een dikke mulch-laag hadden bedekt. Nu profiteren alle planten van de vochtige grond en bovendien ook nog eens van de relatieve koelte die het brengt.

Het vorige jaar gebruikten we ruiters en schaduwdoek om de tuin uit de zon te houden:

Onze tuin in 2016
Het resultaat was belabberd. De planten waren verstoken van direct zonlicht. Wat aanvankelijk de bedoeling was, maar wat niet het juiste effect sorteerde. Planten hebben zonlicht nodig, is ons meerdere malen gebleken. Waar ze wel een hekel aan hebben is hete aarde rond hun wortels.

Vooral de meloenen, die onder het schaduwdoek groeiden, smaakten op den duur naar bijna niets meer. Toen we het doek toch maar weer weghaalden kwam de smaak langzamerhand weer terug. De planten hingen slap in de zon, maar dit is kennelijk geen probleem, omdat ze voldoende water krijgen en ´s nachts de schade weer inhalen. Dit jaar legden we ook in de tonnetjes met meloenen een dikke laag versnipperd riet. De ruiters staan er netjes naast en houden de plastic tonnetjes in het donker. Meer hebben ze niet nodig.

Waar we het vorige jaar geen ui meer boven de grond hebben gehad (ze verdroogden allemaal) groeien nu frisse groene uien in de tuin. In de ergste hitte hangt alles er slap bij, maar zodra de avond in zicht is en de temperatuur wat zakt staat alles weer vrolijk rechtop.
We hebben geen ruiters meer nodig. Alleen een dakje boven de aardappelplanten volstaat. Over de heel jonge slaplantjes zetten we wat bloempotten...

´s Morgens om 9 uur.
Uien en bloemkool planten.
Onder de hete zon. Bloempotten over de jonge slaplantjes.
De sla is goed aangeslagen... en heeft geen afdekking meer nodig. Ze staat in de volle zon, zonder problemen.

Midden juli 2017... Het weer is nog steeds goed. Geen temperaturen boven de 38ºC. En de sla groeit steeds groter:

1715 gram... bijna 2 kilo :) En lekker !

De mulch houdt de grond koel en vochtig.
De tomaten zaaiden we zelf van zaad uit een tomaat, die we op markt kochten. Dit deden we gewoon om het te proberen... En zie... trossen tomaten in 5 tot 7 lagen boven elkaar. Sommige rond maar de meeste spits van vorm. Wie had dat gedacht?
Onze voorgaande ervaringen waren wel anders: Geen vruchten aan de planten, door genetische modificatie, of iets dergelijks, ofwel gewoon héél gevoelig voor neusrot.
Dit tomaten-ras is ons dus min of meer overkomen. We zullen nu weer zaad winnen uit deze tomaten en ze het volgende jaar weer zaaien, gade slaan en er wellicht ook verslag doen.




Neusrot? Daar hadden we vroeger nou nooit geen last van.

De tomatenteelt was de meest gemakkelijke teelt die je maar kon denken. Alle tomaten uit de winkel waren goed voor het winnen van zaad en alle planten waren onverwoestbaar. Wat is er gebeurt inmiddels?
We hebben ons laten vertellen, dat neusrot ontstaat doordat er te weinig water wordt gegeven. Neusrot schijnt geen ziekte te zijn. Het is slechts een 'verschijnsel'. Sommige berichten melden echter dat men kalk moet geven om neusrot te voorkomen. Als we tomaten telen in potten geven we vaak wat Dolomiet kalk bij. Hier in de tuin sproeien we alleen extra water. De bladen vouwen zich tegen de hitte. Maar de tomaten genieten van de warme zon.


Laatste week van juli... Toch weer meer dan 40ºC... en weer veel bosbranden in het midden van Portugal. Bij noordenwind zien we bij ons de mist van rook in de lucht.



Midden op de dag in de hete zon.
Nog meer sla.

En dan is er nog het verhoogde bed naast ons huis... Hierboven hangen we elke zomer een schaduwdoek, die de zon een gedeelte van de dag tempert. De ochtendzon heeft er nog wel vrij spel. Het is ijsbergsla die we hier proberen te telen en dit is het povere resultaat. De planten hebben we gezaaid (dus niet gekocht) met zaad van biologische oorsprong. Ze maken eerst grote bladen, die vervolgens omvallen en de neiging lijken te hebben om weer in de grond te willen verdwijnen. Daarna vormt zich een losse krop, die later dichter groeit. 


Hier zou een dikke laag mulch ook niet hebben misstaan, om de planten schoon te houden. De onderste bladen verwelken nu al, vertonen gaten. En de plant staat op een steeltje. Het ziet er niet uit :)


Hendrik wilde proberen, om beide soorten sla, (de gekochte planten en de zelf gezaaide ijsbergsla) ook in potten te telen. Ze staan nu in de schaduw onder een steeneik bij het huis, met af en toe zon en wat wind. Hier vordert de groei redelijk. 




Het volgende jaar willen we proberen deze ijsberg sla in de tuin te telen. En dan hopen we maar dat deze soort net zo robuust en sterk is als de krulsla (van de markt) die nu in de tuin staat.

De krulsla die je hier op de markt kunt kopen.
Dezelfde die nu ook in de tuin staat en die zulke enorme resultaten geeft.
Ook de aardbeien staan al een tijdje onder de boom en voelen zich daar wel thuis.
Krulsla en kool in de tuin.
Nog meer tomaten... én meloenen in de volle grond:





Intussen zijn de laatste kroppen sla, in de tuin, gaan schieten. Ze maken er prachtige bouwwerken van. Inspiratie voor de architectuur... Gaudi?






De weerberichten voor de komende drie maanden zijn alarmerend.

De laatste twee dagen van Juli.... Voor de komende 3 maanden wordt geen regen meer verwacht.

Het gouvernement kondigt water restricties af. Geen zwembaden meer die gevuld mogen worden. Geen tuinen en grasvelden die nog mogen worden besproeid. De boeren hebben last van droogte. Voor het blussen van de branden wordt water genomen uit de waterbekkens van de boeren... wat de doodsteek voor een boer kan betekenen. Aan alle kanten dreigt het resultaat van onnadenkendheid. Regels die tegen elkaar indruisen en simpelweg wanbeleid.

Wij weten niet hoe groot onze natuurlijke watervoorraad is. Als de pompput leeg is, staan we de komende tijd met helemaal lege handen. Dus hebben we besloten, om de weelde, die onze tuin dit jaar is, wat te temperen. Want er gaan natuurlijk wel sloten water op die tuin. Als vanzelfsprekend, maar nu niet meer zo heel voor de hand liggend... helaas. Dus de bloemen liggen nu in de compostbak. En nu de enorme explosie van de meloenoogst zo'n beetje voorbij is laten we de planten niet staan, om nog meer meloenen te maken. Dus die gaan nu ook in de compostbak.


Bloemen opgeruimd, bietjes gerooid en meloen-tonnetjes op non actief.
Hendrik heeft het maar steeds over het ontzilten van zeewater... en zeer wellicht niet onterecht. De voorraad zoet water in de wereld is nu eenmaal vele malen kleiner dan de voorraad zout water. Zo'n 10 jaar geleden waren Nederlanders bezig om Portugese beleidsmakers te interesseren voor het ontzilten van zeewater in de Algarve. Wat is daarvan geworden? Dat zoeken we op.

Men zou er natuurlijk voor kunnen zorgen dat zoet water niet meer naar de zee stroomt en bovendien ook dat zoet water niet meer wordt vervuild. We hebben er een bende van gemaakt, van onze wereld. 


Wordt vervolgd....

*

Stella.